Diabetes Diet in Telugu: షుగర్ డైట్ చార్ట్ + 7 రోజుల ప్లాన్

Diabetes diet chart తెలుగులో: షుగర్ ఉన్నవారు ఏం తినాలి? అన్నం, రాగి, జొన్నలతో 7 రోజుల చార్ట్, టిఫిన్లలో కార్బ్స్, షుగర్ టార్గెట్లు, లో షుగర్ జాగ్రత్తలు.

తాజాకరణ
చదవడానికి పట్టే సమయం
31 నిమిషాల చదువు

సంక్షిప్త సమాధానం

అన్నం మానక్కర్లేదు; పోర్షన్, పక్కన కూర-పప్పు ముఖ్యం. ప్లేట్‌లో సగం కూరగాయలు, పావు వంతు పప్పు/గుడ్డు/చేప, పావు వంతు అన్నం లేదా చిరుధాన్యం పెట్టుకోండి. చిరుధాన్యాలైనా పోర్షన్ ముఖ్యం. భోజనం తర్వాత 10 నిమిషాల నడక కూడా సహాయపడుతుంది. ఇన్సులిన్ లేదా షుగర్ మాత్రలు వాడుతుంటే డైట్ మార్చే ముందు డాక్టర్‌ను అడగండి.

మీ లెక్కలు మీరే చూసుకోండి

ఉచితం, ఒక్క నిమిషం పడుతుంది. మా కోచ్‌లు వాడే సూత్రాలే.

Carb Intake Calculator తెరవండి
ఈ పేజీలో

షుగర్ రిపోర్ట్ వచ్చిన రోజు అందరి ప్రశ్న ఒకటే: "ఇక అన్నం తినకూడదా?" లేదు, అన్నం మానక్కర్లేదు. ఎంత తింటున్నారు, పక్కన ఎంత కూర, పప్పు ఉన్నాయి అన్నదే ముఖ్యం. ఈ పేజీలో ప్లేట్ ఎలా పెట్టుకోవాలో, 7 రోజుల తెలుగు చార్ట్, టిఫిన్లలో కార్బ్స్, లో షుగర్ వస్తే ఏం చేయాలో ఉన్నాయి. ప్రతి నంబర్‌కి సోర్స్ ఇచ్చాం.

ఈ పేజీ టైప్ 2 డయాబెటిస్ లేదా ప్రీడయాబెటిస్ ఉన్న పెద్దవాళ్ల కోసం. టైప్ 1, పిల్లలు, కిడ్నీ సమస్య ఉన్నవారికి, గర్భంలో షుగర్ (gestational diabetes) ఉన్నవారికి వేరే ప్లాన్ కావాలి. అది మా కోచ్‌ల పరిధి కాదు; మీ డాక్టర్ సలహాతోనే డైట్ మార్చండి. అమెరికా, UK నుంచి అమ్మా-నాన్నల భోజనం ప్లాన్ చేసే కొడుకులు, కూతుళ్లకి కూడా ఇది పనికొస్తుంది.

In English (summary): You do not have to stop rice. A practical start is the plate method: half non-starchy vegetables, a quarter protein and a quarter carbohydrate foods.[5] This page gives a 7-day Telugu home-food chart, carbs in common tiffins, target sugar numbers and how to treat a low. It is general guidance from a nutrition and fitness coaching brand, not a prescription: do not change insulin or tablets without your doctor. Read it in English: Diabetes diet chart for Indians.

షుగర్ ప్లేట్: మన తెలుగు భోజనం ఎలా ఉండాలి

అమెరికన్ డయాబెటిస్ అసోసియేషన్ (ADA) చెప్పే ప్లేట్ పద్ధతి (plate method) సులువైనది: ప్లేట్‌లో సగం పిండి పదార్థం తక్కువ ఉండే కూరగాయలు (non-starchy vegetables), పావు వంతు ప్రోటీన్, పావు వంతు కార్బ్స్.[5] మన తెలుగు భోజనంలో మా కోచ్‌లు ఇలా సూచిస్తారు:

  • సగం ప్లేట్: కూర (కూరగాయల కూర), ఆకుకూర, సలాడ్. బీరకాయ (ridge gourd), దొండకాయ (ivy gourd), బెండకాయ (okra), పాలకూర (spinach), క్యాబేజీ లాంటివి.
  • పావు ప్లేట్ ప్రోటీన్: పప్పు (dal), గుడ్డు, చేప, చికెన్, పనీర్. పప్పులో కొంత కార్బ్స్ కూడా ఉంటాయి, గుర్తుంచుకోండి.
  • పావు ప్లేట్ కార్బ్స్: అన్నం, జొన్న రొట్టె (jowar flatbread), చపాతీ లేదా పుల్కా (నూనె లేని పలుచని రొట్టె).
  • పక్కన: చిన్న కప్పు పెరుగు (curd) లేదా మజ్జిగ (buttermilk).
  • బంగాళాదుంప: ICMR-NIN "My Plate"లో కూరగాయల లెక్కలో బంగాళాదుంప లేదు.[14] కాబట్టి దాన్ని కార్బ్స్ వైపు లెక్క వేయండి.
షుగర్ ప్లేట్: సగం కూరగాయలు, పావు ప్రోటీన్, పావు కార్బ్స్, పక్కన పెరుగు. పప్పులో కూడా కార్బ్స్ ఉంటాయి. ఏ ఆహారం ఏ భాగమో కింద జాబితాలో ఉంది

ADA ప్లేట్ పద్ధతి.[5] తెలుగు ఉదాహరణలు, బంగాళాదుంప గురించిన సలహా మా కోచ్‌ల సూచన.

కొలత కప్పులు లేకపోతే చేతిని కొలతగా వాడండి: అన్నం ఒక పిడికెడు నుంచి ఒక కప్పు, ప్రోటీన్ ఒక అరచేయి అంత, కూరగాయలు రెండు దోసిళ్లు. ఇది అలవాటు చేసుకోవడానికి సులువైన పద్ధతి, ల్యాబ్ కొలత కాదు.

7 రోజుల షుగర్ డైట్ చార్ట్ (వెజ్ & నాన్-వెజ్)

ఈ చార్ట్ తెలుగు ఇంటి భోజనం కోసం మా కోచ్‌లు తయారు చేసిన నమూనా. భోజనాల వరసకి ఆధారం భారతీయ నిపుణులు (RSSDI తో సంబంధం ఉన్నవారు) రాసిన 2019 రివ్యూ; అందులో ఒక 24 గంటల డైట్ రీకాల్ చార్ట్ నమూనా ఉంది, అది పర్యవేక్షణ కోసం ఇచ్చినది.[4] రివ్యూ ప్రకారం ప్లాన్‌ని డైటీషియన్ మనిషిని బట్టి మార్చాలి.[4] ఇది ఒక్క రివ్యూ, పాతది కూడా; అందుకే పోర్షన్లు, శాతాలు మా కోచ్‌ల అంచనాలే, ఆ రివ్యూవి కావు.

టిఫిన్, భోజనం, రాత్రి భోజనం (వెజ్):

రోజుటిఫిన్భోజనంరాత్రి భోజనం
సోమవారంపెసరట్టు 2 + అల్లం పచ్చడి (ginger chutney)అన్నం 1 కప్పు + పాలకూర పప్పు + బీరకాయ కూర 2 కప్పులు + పెరుగుజొన్న రొట్టె 1-2 + కంది పప్పు + దొండకాయ కూర
మంగళవారంఇడ్లీ 2 + సాంబార్ + మొలకల సలాడ్జొన్న రొట్టె 2 + బెండకాయ కూర + పప్పు + పెరుగుచపాతీ 2 + క్యాబేజీ కూర + టమాటా పప్పు
బుధవారంరాగి జావ 1 గ్లాసు (చక్కెర లేకుండా) + ఉడికించిన సెనగలుఅన్నం 1 కప్పు + సాంబార్ + ఆకుకూర కూర 2 కప్పులు + పెరుగుకూరగాయల దోశ 1-2 + పల్లీ చట్నీ 1 చెంచా + కూర
గురువారంకొర్రల ఉప్మా కూరగాయలతో 1 కప్పుచపాతీ 2 + పప్పు + బీన్స్ కూర 2 కప్పులు + పెరుగుఅన్నం లేదా కొర్రన్నం 1 కప్పు + పాలకూర పప్పు + కూర
శుక్రవారంజొన్న దోశ 2 + అల్లం పచ్చడిఅన్నం 1 కప్పు + ముద్దపప్పు (మెత్తగా ఉడికించిన పప్పు) + వంకాయ కూర + పెరుగుజొన్న రొట్టె 1-2 + ఆకుకూర పప్పు + ఎక్కువ కూర
శనివారంఇడ్లీ 2 + సాంబార్ + ఒక కప్పు పెరుగుజొన్న రొట్టె 2 + కంది పప్పు + దొండకాయ కూర + పెరుగుచపాతీ 2 + మిక్స్డ్ వెజ్ కూర + పెసర పప్పు
ఆదివారంపెసరట్టు 2 + అల్లం పచ్చడి + చిన్న కప్పు సాంబార్అన్నం 1 కప్పు + కూరగాయల సాంబార్ + సలాడ్ + పెరుగుపెసర-మినుము దోశ 1-2 + కూర + పప్పు

మధ్యాహ్నం ముందు, సాయంత్రం స్నాక్స్:

రోజుమధ్యాహ్నం ముందుసాయంత్రం
సోమమజ్జిగ 1 గ్లాసుజామకాయ (guava) 1
మంగళమజ్జిగగుగ్గిళ్లు (ఉడికించి తాలింపు వేసిన సెనగలు) చిన్న కప్పు
బుధమజ్జిగచిన్న పండు 1
గురుమజ్జిగవేయించిన సెనగలు గుప్పెడు
శుక్రమజ్జిగజామకాయ 1
శనిమజ్జిగపల్లీలు (peanuts) గుప్పెడు
ఆదిమజ్జిగచిన్న పండు 1

నాన్-వెజ్ మార్పులు: పప్పులో కొంత భాగం బదులు గుడ్డు, చేప, మాంసం తీసుకోవచ్చని ICMR-NIN "My Plate" చెబుతోంది.[14] మా కోచ్‌ల సూచనలు:

  • టిఫిన్: ఇడ్లీ రోజుల్లో (మంగళ, శని) ఉడికించిన గుడ్డు 1-2 లేదా కూరగాయల ఆమ్లెట్ కలపండి.
  • భోజనం: మంగళవారం పప్పు బదులు గుడ్డు కూర; బుధ, శనివారాల్లో చేపల పులుసు (tamarind fish curry); గురు, ఆదివారాల్లో కోడి కూర తక్కువ నూనెతో.
  • రాత్రి: మంగళవారం టమాటా పప్పు బదులు చికెన్ కూర.

ఈ చార్ట్‌ని ఎలా వాడాలి (మా కోచ్‌ల సూచన):

  • కార్బ్స్ లెక్క: ఒక కార్బ్ సర్వింగ్ అంటే సుమారు 15 గ్రా. కార్బ్స్.[28] CDC ఇచ్చిన ఒక నమూనా రోజులో ఒక్కో ప్రధాన భోజనానికి సుమారు 57-65 గ్రా., స్నాక్‌కి సుమారు 19 గ్రా. ఉన్నాయి; అది ఉదాహరణ మాత్రమే, టార్గెట్ కాదు.[28] మా కోచ్‌లు సాధారణంగా ప్రధాన భోజనానికి 3-4 సర్వింగ్‌లతో మొదలుపెట్టి, మీ గ్లూకోమీటర్ రీడింగ్స్ చూసి మారుస్తారు. మీ నంబర్ కోసం కార్బ్ ఇంటేక్ కాలిక్యులేటర్ వాడండి.
  • నూనె: కొలిచి వాడండి. రోజుకి ఎన్ని చెంచాలు సరిపోతాయో మీ డాక్టర్ లేదా డైటీషియన్‌ని అడగండి. వేయించడం కంటే ఆవిరి, ప్రెషర్ కుక్కర్ వంట మంచిదని ICMR-NIN చెబుతోంది.[13]
  • ఇడ్లీ రోజులు: ఇడ్లీ, సాంబార్ మాత్రమే తింటే ప్రోటీన్ తక్కువ. అందుకే గుడ్డు, మొలకలు, పెరుగు కలిపాం.
  • రాగి ముద్ద: గట్టి రాగి ముద్ద GI చాలా ఎక్కువ (కింద చూడండి). అందుకే చార్ట్‌లో పెట్టలేదు. తింటే చిన్న ముద్ద, పక్కన ఎక్కువ కూర, పప్పు.
  • ఇది అందరికీ సరిపోదు: ఈ చార్ట్ సాధారణ బరువున్న పెద్దవాళ్లకి నమూనా. బరువు తక్కువ ఉన్నవారు, వృద్ధులు, బలహీనంగా ఉన్నవారు ఇంత తగ్గించి తినొద్దు; తక్కువ తింటే నీరసం, లో షుగర్ రావచ్చు. కిడ్నీ సమస్య ఉంటే ప్రోటీన్ మోతాదు డాక్టర్ నిర్ణయిస్తారు.[4]
  • మందులు: ఇన్సులిన్ లేదా షుగర్ మాత్రలు వాడుతుంటే భోజనం మానొద్దు, ఆలస్యం చేయొద్దు; అలా చేస్తే లో షుగర్ రావచ్చు.[29]

ఈ చార్ట్‌ని ప్రింట్ లేదా స్క్రీన్‌షాట్ తీసుకుని వంటింట్లో పెట్టుకోండి. మీ మందులకి, టైమింగ్‌కి తగ్గట్టు మార్చుకోవాలంటే చివర్లో ఉచిత కన్సల్టేషన్ లింక్ ఉంది.

షుగర్ నంబర్లు: మీ రిపోర్ట్ ఏం చెబుతోంది?

ADA 2026 ప్రమాణాల ప్రకారం కింది వాటిలో ఏది ఉన్నా డయాబెటిస్ అంటారు:[6]

  • హెచ్‌బీఏ1సీ (HbA1c, 3 నెలల సగటు షుగర్) 6.5% లేదా ఎక్కువ
  • ఫాస్టింగ్ షుగర్ 126 mg/dL లేదా ఎక్కువ (కనీసం 8 గంటలు ఏమీ తినకుండా)
  • గ్లూకోజ్ తాగిన 2 గంటల తర్వాత (OGTT) 200 mg/dL లేదా ఎక్కువ
  • స్పష్టమైన లక్షణాలు ఉండి, ఎప్పుడు చూసినా (random) 200 mg/dL లేదా ఎక్కువ

లక్షణాలు స్పష్టంగా లేకపోతే నిర్ధారణకి రెండు అసాధారణ రిజల్ట్స్ కావాలి.[6] HbA1c 5.7-6.4% లేదా ఫాస్టింగ్ 100-125 mg/dL ఉంటే అది ప్రీడయాబెటిస్.[6] హిమోగ్లోబిన్ రకాలు, ఎర్ర రక్త కణాల మార్పిడి ఎక్కువగా ఉండే సమస్యల్లో (రక్తహీనత, తలసీమియా లాంటివి) HbA1c సరైన కొలత కాకపోవచ్చు; అలాంటప్పుడు షుగర్ టెస్టులు వాడాలని ADA చెబుతోంది.[6]

డయాబెటిస్ ఉన్న చాలామంది పెద్దవాళ్లకి (గర్భవతులు కాని వారికి) సాధారణ టార్గెట్లు:[7]

  • HbA1c: చాలామందికి 7% లోపు సరిపోతుంది, కానీ ఇది వ్యక్తిని బట్టి డాక్టర్ నిర్ణయిస్తారు
  • భోజనం ముందు 80-130 mg/dL
  • భోజనం మొదలుపెట్టిన 1-2 గంటల తర్వాత 180 mg/dL లోపు

మీ వయసు, మందులు, ఇతర జబ్బులను బట్టి మీ డాక్టర్ మీకు వేరే టార్గెట్ ఇవ్వొచ్చు. డాక్టర్ చెప్పిన నంబరే మీ నంబర్.

షుగర్ నంబర్ల చార్ట్ (mg/dL): లో షుగర్ 70 లోపు, తీవ్రమైనది 54 లోపు; భోజనం ముందు 80-130; భోజనం తర్వాత 180 లోపు; HbA1c 7% లోపు (చాలామందికి; వ్యక్తిని బట్టి మారుతుంది). నిర్ధారణ నంబర్లు పైన జాబితాలో ఉన్నాయి

షుగర్ టార్గెట్లు (వ్యక్తిని బట్టి మారతాయి), నిర్ధారణ నంబర్లు, లో షుగర్ లెవెల్స్. సోర్స్: ADA Standards of Care 2026.[6][7]

ఇది దేశం మొత్తానికి పెద్ద సమస్య. ICMR-INDIAB జాతీయ సర్వేలో (31 రాష్ట్రాలు, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలు; 20 ఏళ్లు పైబడిన 1,13,043 మంది; 2008-2020) WHO ప్రమాణాల ప్రకారం చూసినప్పుడు, దేశవ్యాప్త అంచనా (weighted) ప్రకారం 11.4% మందికి డయాబెటిస్, 15.3% మందికి ప్రీడయాబెటిస్ ఉన్నాయి.[1]

అన్నం మానేయాలా? రాగి, జొన్న, కొర్రల గురించి నిజం

చాలామంది షుగర్ వచ్చిన వెంటనే అన్నం మానేసి చపాతీ, రాగులకి మారిపోతారు. సోర్సులు చెప్పేది కొంచెం వేరుగా ఉంది.

అన్నం ఎంత?

PURE అధ్యయనం 21 దేశాల నుంచి 35-70 ఏళ్ల 1,32,373 మందిని సగటున 9.5 ఏళ్లు గమనించింది. వీరిలో ముందు డయాబెటిస్ లేనివారు. రోజుకి 450 గ్రా. లేదా ఎక్కువ వండిన తెల్ల అన్నం (సుమారు 3 కప్పులు) తినేవాళ్లకి, 150 గ్రా. (ఒక కప్పు) లోపు తినేవాళ్లతో పోలిస్తే, కొత్తగా డయాబెటిస్ వచ్చే రిస్క్ 20% ఎక్కువ (HR 1.20); దక్షిణాసియాలో ఎక్కువ (HR 1.61).[3] ఇది డయాబెటిస్ రాకుండా ఉండటం గురించిన పరిశీలనా అధ్యయనం. ఇప్పటికే డయాబెటిస్ ఉన్నవారి షుగర్ కంట్రోల్ గురించి కాదు; అన్నమే కారణం అని రుజువు కూడా కాదు.

డయాబెటిస్ ఉన్నవారికి ఒక కప్పు అన్నం అన్న లెక్క ఎక్కడినుంచి? ఒక కప్పు అన్నం అనేది మా కోచ్‌లు మొదలుపెట్టే అంచనా; ఏ సోర్సూ ఈ కొలతను నిర్దేశించలేదు. RSSDI తో సంబంధం ఉన్న నిపుణుల రివ్యూ పోర్షన్లను డైటీషియన్ మనిషిని బట్టి నిర్ణయించాలని చెబుతోంది.[4] అదే రివ్యూలో కార్బ్స్ శాతం ఒకచోట 60-70%, మరోచోట 45-65% అని ఉంది, ICMR కాలమ్‌లో 55-60%. కాబట్టి మేము ఒక్క శాతాన్ని పట్టుకోవడం లేదు. కార్బ్స్, ప్రోటీన్, కొవ్వు ఎంత శాతం ఉండాలో అందరికీ ఒకే లెక్క లేదని, మొత్తం కార్బ్స్ తగ్గించడానికే ఎక్కువ ఆధారం ఉందని ADA కన్సెన్సస్ రిపోర్ట్ (2019) చెబుతోంది.[8] ICMR-NIN 2024 గైడ్‌లైన్స్ ప్రకారం ధాన్యాలు రోజు శక్తిలో 45% కి మించకూడదు, చక్కెర 5% లోపు ఉండాలి.[13]

ICMR-INDIAB ఆహార విశ్లేషణ (18,090 మంది పెద్దవాళ్లు) చెప్పేది: ఎక్కువ కార్బ్స్ తినేవారికి డయాబెటిస్ ఉండే అవకాశం ఎక్కువ. అయితే పాలిష్ చేసిన ధాన్యం బదులు గోధుమ లేదా చిరుధాన్యాల పిండి పెట్టి, మొత్తం కార్బ్స్ తగ్గించకపోతే, రిస్క్ తగ్గినట్టు కనిపించలేదు. కార్బ్స్ బదులు మొక్కల, పాల ప్రోటీన్ తీసుకునేవారిలో రిస్క్ తక్కువగా ఉంది.[2] ఇది ఒక సమయంలో తీసిన సర్వే, కాబట్టి సంబంధం మాత్రమే, కారణం కాదు.

అంటే అసలు విషయం: అన్నం ఎంత, పక్కన ఎంత పప్పు, కూర ఉన్నాయి. అన్నం మీద ఇంకా వివరంగా షుగర్ ఉన్నవారు అన్నం తినొచ్చా చదవండి.

తినే క్రమం (food order)

అమెరికాలో మెట్‌ఫార్మిన్ వాడే టైప్ 2 డయాబెటిస్ ఉన్న 11 మందితో ఒక చిన్న పైలట్ అధ్యయనం జరిగింది. కూరగాయలు, ప్రోటీన్ ముందు తిని, 15 నిమిషాల తర్వాత కార్బ్స్ తిన్నప్పుడు, 60 నిమిషాల షుగర్ సుమారు 37% తక్కువ వచ్చింది.[22] ఇది ఒకే భోజనం, భోజనం తర్వాత 2 గంటలే కొలిచారు, మన భోజనంతో చేయలేదు. అయినా మా కోచ్‌లు సులువైన అలవాటుగా సూచించేది: ముందు కూర, పప్పు, తర్వాత అన్నం.

చల్లారిన అన్నం

వండిన అన్నం 24 గంటలు ఫ్రిజ్‌లో పెట్టి మళ్లీ వేడి చేస్తే రెసిస్టెంట్ స్టార్చ్ (resistant starch) పెరిగింది. 15 మంది ఆరోగ్యవంతుల్లో షుగర్ పెరుగుదల కొంచెం తక్కువ ఉంది.[27] ఇది చిన్న ప్రభావం; చికిత్స కాదు.

లో-GI, ఎక్కువ పీచు

గ్లైసెమిక్ ఇండెక్స్ (GI) అంటే ఒక ఆహారం షుగర్‌ని ఎంత వేగంగా పెంచుతుందో చెప్పే నంబర్: 55 వరకు లో, 56-69 మధ్యస్థం, 70 లేదా పైన హై.[20] లో-GI డైట్లని పరిశీలించిన ఒక రివ్యూలో టైప్ 1, టైప్ 2 డయాబెటిస్ ఉన్న 1,617 మంది (29 పోలికలు) ఉన్నారు. HbA1c 0.31% తగ్గింది; ఈ లెక్క 22 పోలికల్లోని 1,502 మంది నుంచి వచ్చింది, ట్రయల్స్ మధ్య తేడా చాలా ఎక్కువ.[20] ప్రభావం చిన్నదే అని రచయితలు అన్నారు. ఎక్కువ పీచు (fibre) తిన్నప్పుడు HbA1c సుమారు 2 mmol/mol (సుమారు 0.2%) తగ్గింది; ఇది ప్రీడయాబెటిస్, టైప్ 1, టైప్ 2 ఉన్నవారిని కలిపిన ట్రయల్స్ ఫలితం, వీటిలో కూడా తేడా ఎక్కువ.[21] పీచు రోజుకి ప్రతి 1,000 క్యాలరీలకి కనీసం 14 గ్రా. ఉండాలని ADA చెబుతోంది.[5]

చిరుధాన్యాలు: అన్నీ ఒకటే కాదు

చిరుధాన్యాలు (millets) అంటే రాగులు (finger millet), జొన్నలు (sorghum), కొర్రలు (foxtail millet), సజ్జలు (pearl millet) లాంటివి. Frontiers in Nutrition లో వచ్చిన ఒక మెటా-అనాలిసిస్ (రచయితల్లో ICRISAT పరిశోధకులు ఉన్నారు) 65 అధ్యయనాలను సేకరించింది; GI లెక్కకి 39 అధ్యయనాలను (111 కొలతలు) వాడింది. వాటి ప్రకారం చిరుధాన్యాల సగటు GI 52.7, పాలిష్ అన్నం 71.7.[19] కొర్రలు లో GI; రాగులు, జొన్నలు, సజ్జలు మధ్యస్థం; రాగుల సగటు 61.1.[19] డయాబెటిస్ ఉన్నవారు ఎక్కువ కాలం చిరుధాన్యాలు తిన్నప్పుడు ఫాస్టింగ్ షుగర్ సుమారు 12% తగ్గిందని ఈ రివ్యూ చెబుతోంది; ఇది తేడాగల అనేక అధ్యయనాలను కలిపిన అంచనా మాత్రమే, ఖచ్చితమైన ఫలితం కాదు, జాగ్రత్తగా చూడాలి.[19] చిరుధాన్యాల గురించి ఇంకా చిరుధాన్యాలు తెలుగులో చదవండి.

తెలుగు టిఫిన్ల GI

హైదరాబాద్‌లోని ICMR-NIN, గ్రేటర్ హైదరాబాద్‌లో దొరికే 23 రకాల టిఫిన్ల GI ని 20-30 ఏళ్ల 10 మంది ఆరోగ్యవంతులపై కొలిచింది.[17] ప్లెయిన్ దోశ (బియ్యం-మినుము పిండితో పలుచని దోశ) GI 79.39, ఇడ్లీ సాంబార్ 68.69, వడ సాంబార్ 36.89.[17] అన్నంతో చేసిన టిఫిన్ల GI పప్పులతో చేసిన వాటికంటే ఎక్కువగా ఉంది.[17] ఇవి ఆరోగ్యవంతుల్లో కొలిచిన నంబర్లు మాత్రమే; డయాబెటిస్ ఉన్నవారిలో ఇవే వస్తాయని చెప్పలేం.[17]

పెసరట్టు (green gram dosa) పెసలతో చేసే దోశ, ప్రోటీన్ ఎక్కువ: పచ్చి పెసల్లో 100 గ్రాములకి 22.5 గ్రా. ప్రోటీన్, 17 గ్రా. పీచు.[15] ICMR-NIN గైడ్‌లైన్స్‌లోని హోటల్ టిఫిన్ల GI పట్టికలో పెసరట్టు GI 60.69 (మధ్యస్థం); ఉప్మా పెట్టిన MLA పెసరట్టు 72.85.[13] కాబట్టి పెసరట్టు "లో GI" అని చెప్పలేం.

తెలుగు టిఫిన్లు, ధాన్యాల GI బార్ చార్ట్ (0 నుంచి 100 స్కేల్). వడ సాంబార్ 36.89 అన్నిటికంటే తక్కువ; రాగి ముద్ద 98.2 అన్నిటికంటే ఎక్కువ; పాలిష్ అన్నం సగటు 71.7. మొత్తం విలువలు కింద వివరణలో ఉన్నాయి

టిఫిన్లు, ధాన్యాల GI. లో (55 లోపు): వడ సాంబార్ 36.89, గోధుమ నూక ఉప్మా 51.7, చిరుధాన్యాల సగటు 52.7. మధ్యస్థం: పెసరట్టు 60.69, జొన్న-మినుము ఇడ్లీ 61.3, చపాతీ 62.43, వెజిటబుల్ దోశ 63.97, సెట్ దోశ 65.97, ఇడ్లీ సాంబార్ 68.69. హై (70+): పాలిష్ అన్నం సగటు 71.7, MLA పెసరట్టు 72.85, ప్లెయిన్ దోశ 79.39, రాగి ముద్ద 98.2. గీతలు (hatched) ఉన్న వరుసలు అనేక అధ్యయనాల సగటులు; మిగతావి ఒక్కో ఆహారం కొలత. ఇవి ఈ ఆర్టికల్‌లో చెప్పిన వంటలు మాత్రమే, ICMR-NIN కొలిచిన 23 టిఫిన్లు కాదు. సోర్సులు: ICMR-NIN,[13][17] MDRF,[18] Frontiers in Nutrition మెటా-అనాలిసిస్.[19]

రాగి జావ vs రాగి ముద్ద: మద్రాస్ డయాబెటిస్ రీసెర్చ్ ఫౌండేషన్ అధ్యయనంలో గట్టి రాగి ముద్ద (stiff porridge/mudde; సంగటికి దగ్గరి వంటకం, ఖచ్చితంగా అదే కాకపోవచ్చు) GI 98.2, అంటే హై GI. ఇది 15 మందిలో 3 మంది అసాధారణ ఫలితాలను తీసేసాక 12 మంది సగటు; వీరు BMI 23 పైన ఉన్న, సాధారణ ఫాస్టింగ్ షుగర్ ఉన్న వాలంటీర్లు, డయాబెటిస్ ఉన్నవారు కాదు.[18] హోల్ గ్రెయిన్ అయినంత మాత్రాన GI తక్కువ కాదు; ఎలా వండారన్నది ముఖ్యం.[18] గోధుమ నూక (broken wheat) ఉప్మా GI 51.7, జొన్న-మినుము ఇడ్లీ 61.3.[18] మా కోచ్‌ల సలహా: ముద్ద తింటే చిన్నది, పక్కన ఎక్కువ కూర, పప్పు. రాగి జావ చక్కెర లేకుండా, మజ్జిగతో.

మన టిఫిన్లలో ఎన్ని కార్బ్స్?

ఒక కార్బ్ సర్వింగ్ అంటే సుమారు 15 గ్రా. కార్బోహైడ్రేట్లు.[28] ప్రతి భోజనంలో కార్బ్స్ దాదాపు ఒకే మోతాదులో ఉంచితే షుగర్ స్థిరంగా ఉండటానికి సహాయపడొచ్చు.[28] ఇండియన్ న్యూట్రియెంట్ డేటాబ్యాంక్ (INDB) రెసిపీ డేటా ప్రకారం (ఇది రెసిపీ ఆధారిత అంచనా, ల్యాబ్‌లో కొలిచిన వండిన ఆహారం కాదు):[16]

టిఫిన్కార్బ్స్ (సుమారు)
ఇడ్లీ (ఆవిరిపై ఉడికించే బియ్యం-మినుము కేక్), ఒక ముక్క7.1 గ్రా.
రవ్వ ఉప్మా (semolina upma), ఒక బౌల్17.3 గ్రా.
ప్లెయిన్ దోశ, ఒకటి23.1 గ్రా.

ముక్క సైజు వేరువేరు కాబట్టి ఇవి పోల్చడానికి సరిపోవు. అందుకే చార్ట్‌లో మామూలుగా తినే పరిమాణాలు చూపించాం: ఇడ్లీ 2 ముక్కలు సుమారు 14 గ్రా., 3 ముక్కలు సుమారు 21 గ్రా. (ఒక్కో ముక్క విలువని గుణించిన అంచనా). సాంబార్ ఒక బౌల్‌లో 9.1 గ్రా. పీచు ఉంటుంది; సాంబార్, చట్నీలో కార్బ్స్ వేరుగా ఉంటాయి.[16] ఈ నంబర్లు రెసిపీ పుస్తకం పోర్షన్ల మీద ఆధారపడినవి; మీ ఇంట్లో దోశ సైజు, నూనె వేరు, కాబట్టి ఇవి అంచనాలు మాత్రమే.[16]

టిఫిన్లలో కార్బ్స్ (గ్రాములు): ఇడ్లీ 2 ముక్కలు 14.2, ఇడ్లీ 3 ముక్కలు 21.3, రవ్వ ఉప్మా బౌల్ 17.3, ప్లెయిన్ దోశ ఒకటి 23.1; 15 గ్రా. = ఒక కార్బ్ సర్వింగ్

టిఫిన్లలో కార్బ్స్ (గ్రాములు), గీత 15 గ్రా. = ఒక కార్బ్ సర్వింగ్. రెసిపీ ఆధారిత అంచనాలు. సోర్సులు: INDB,[16] US CDC.[28]

ధాన్యాల మధ్య తేడా చూడండి (100 గ్రా. పచ్చివి, వండకముందు): పాలిష్ బియ్యంలో 78.2 గ్రా. కార్బ్స్, 2.8 గ్రా. పీచు; రాగుల్లో 66.8 గ్రా. కార్బ్స్, 11.2 గ్రా. పీచు.[15] వండాక నీళ్లు చేరతాయి కాబట్టి వండిన అన్నం కప్పులో ఈ సంఖ్యలు ఉండవు.

గ్లూకోమీటర్‌తో మీ ప్లాన్‌ని మీకు సరిపోయేలా మార్చుకోవడం

"మీ గ్లూకోమీటర్ రీడింగ్స్ చూసి మార్చుకోండి" అంటే ఇలా (మా కోచ్‌ల పద్ధతి; ఎన్నిసార్లు టెస్ట్ చేయాలో మీ డాక్టర్ చెబుతారు):

  1. ఒక భోజనాన్ని ఎంచుకోండి. భోజనం ముందు ఒకసారి, భోజనం మొదలుపెట్టిన 1-2 గంటల తర్వాత ఒకసారి చెక్ చేయండి. టార్గెట్లు పైన ఇచ్చాం (80-130 ముందు, 180 లోపు తర్వాత); మీ డాక్టర్ వేరే టార్గెట్ ఇవ్వొచ్చు.[7]
  2. ఒక్కసారికి ఒక్క మార్పే చేయండి. ఉదాహరణకి అన్నం 1 కప్పు నుంచి ¾ కప్పుకి, లేదా కూర ముందు తినడం. కొన్ని రోజులు అదే భోజనం, అదే కొలతతో చెక్ చేయండి.
  3. రాసి పెట్టుకోండి. ఏం తిన్నారు, ఎంత, రీడింగ్, నడిచారా అని నోట్‌బుక్ లేదా ఫోన్‌లో రాయండి. డాక్టర్ దగ్గరికి వెళ్లినప్పుడు చూపించండి.

భోజనం తర్వాత తరచూ 180 పైన వస్తున్నా, డైట్ మార్చిన 3 నెలల తర్వాత కూడా HbA1c టార్గెట్ కంటే ఎక్కువ ఉన్నా డాక్టర్‌కి చెప్పండి. టార్గెట్‌ని చేరని వారికి సుమారు 3 నెలలకోసారి షుగర్ స్థితిని చూడాలని ADA సూచిస్తోంది.[7]

భోజనం తర్వాత నడక

భోజనం తర్వాత నడక సహాయపడుతుంది. టైప్ 2 డయాబెటిస్ ఉన్న 41 మందితో చేసిన క్రాస్ఓవర్ అధ్యయనంలో, రోజుకి ఒకసారి 30 నిమిషాల నడక కంటే ప్రతి ప్రధాన భోజనం తర్వాత 10 నిమిషాల నడక భోజనం తర్వాత షుగర్‌ని 12% తక్కువ చేసింది; రాత్రి భోజనం తర్వాత ప్రభావం ఎక్కువ (22%).[23]

ADA సూచనలు: వారానికి కనీసం 150 నిమిషాల మధ్యస్థ నుంచి గట్టి వ్యాయామం, కనీసం 3 రోజుల్లో; వరుసగా 2 రోజులకి మించి వ్యాయామం లేకుండా ఉండొద్దు; వారానికి 2-3 సార్లు బలం పెంచే వ్యాయామాలు (resistance training); ఎక్కువసేపు కూర్చుంటే కనీసం ప్రతి 30 నిమిషాలకి ఒకసారి లేచి కదలండి.[5]

ఆఫీస్ రోజులకి, విదేశాల్లో ఉన్నవారికి, అమ్మా-నాన్నల కోసం

ఇవి మా కోచ్‌లు రోజూ ఇచ్చే చిన్న మార్పులు:

మీరు ఇలా ఉంటే...ఇది ట్రై చేయండి
ఆఫీస్‌కి డబ్బా తీసుకెళ్తుంటేజొన్న రొట్టె 2 + పొడి కూర + చిన్న డబ్బాలో పెరుగు
కాంటీన్‌లో తింటుంటేఅన్నం సగం తీసుకుని, కూర డబుల్, పప్పు అడగండి
మీటింగ్ వల్ల లంచ్ ఆలస్యం అయితేబ్యాగ్‌లో వేయించిన సెనగలు లేదా ఒక పండు పెట్టుకోండి
అమెరికా/UK కిచెన్‌లోఫ్రోజెన్ పాలకూర, మెంతి కూర; ఇండియన్ స్టోర్ నుంచి చిరుధాన్యాలు, పెసలు; అన్నానికి కొలత కప్పు
విదేశాల నుంచి అమ్మా-నాన్నల భోజనం చూసుకుంటుంటేవారానికి ఒక మెనూ WhatsApp లో పంపండి; గ్లూకోమీటర్ రీడింగ్స్ ఒక నోట్‌బుక్‌లో రాయమనండి

దూరం నుంచి తల్లిదండ్రుల షుగర్ చూసుకోవడం గురించి విదేశాల నుంచి అమ్మా-నాన్నల డయాబెటిస్ కేర్ చదవండి.

పండ్లు, పండుగ భోజనాలు, ఇష్టమైన వంటలు: ఎలా తినాలి?

ఈ వంటల GI లేదా కార్బ్స్ మా సోర్సుల్లో కొలిచినవి లేవు. కాబట్టి కింది సలహాలు మా కోచ్‌ల ప్రాక్టికల్ సూచనలు; మీ గ్లూకోమీటర్‌తో చూసుకోండి.

ఇష్టమైనదిఎలా తినాలి
మామిడి, అరటి, ద్రాక్ష, సపోటా, సీతాఫలం"చాలా తియ్యటి పండ్లు, పండ్ల రసాలు" తప్పించాలని భారతీయ నిపుణుల రివ్యూ సాధారణంగా చెబుతోంది;[4] ఇక్కడి పండ్ల జాబితా మా కోచ్‌ల సూచన, రివ్యూలో ఈ పండ్ల పేర్లు లేవు. చిన్న ముక్కలు మాత్రమే, ఎక్కువ తినొద్దు.
జామ, బొప్పాయి, యాపిల్, నారింజ, బత్తాయిఒక చిన్న పండు లేదా ఒక కప్పు ముక్కలు, ఒక్కసారికి. జ్యూస్ వద్దు: పండు మొత్తంగా తినండి.[5]
బంగాళాదుంప, చిలగడదుంప, కందస్టార్చ్ ఉండే దుంపలు. కూరగాయల సగంలో కాదు, కార్బ్స్ వైపు లెక్క వేయండి.[14]
బియ్యం రకాలు (సోనా మసూరి, బ్రౌన్, పారాబాయిల్డ్, ఎర్ర బియ్యం)వీటిని పోల్చిన GI మా సోర్సుల్లో లేదు. రకం కంటే కొలత ముఖ్యం: 1 కప్పు వండిన అన్నం.
సంగటి, ఆవకాయ, గోంగూర, ఉలవచారుసంగటి ముద్ద చిన్నది. ఆవకాయ, గోంగూర పచ్చడిలో ఉప్పు, నూనె ఎక్కువ: చిన్న చెంచా చాలు. ఉప్పు రోజుకి 5 గ్రా. మించకూడదు.[13]
బిర్యానీ, పెళ్లి భోజనాలుముందు సలాడ్, కూర, పప్పు; తర్వాత చిన్న పోర్షన్ అన్నం లేదా బిర్యానీ; తిన్నాక 10 నిమిషాల నడక.
పండుగ స్వీట్లు (సకినాలు, బొబ్బట్లు, అరిసెలు, పిండివంటలు)చక్కెర, బెల్లం తగ్గించాలి.[4] స్వీట్ ఒక చిన్న ముక్క, భోజనంలో భాగంగా (కార్బ్ లెక్కలో), ఒంటరిగా కాదు.
చక్కెర టీ, కాఫీ, కూల్ డ్రింక్స్చక్కెర లేకుండా. తియ్యటి డ్రింక్స్ బదులు నీళ్లు.[5]
మిర్చి బజ్జీ, పునుగులు, బోండాలునూనెలో వేయించినవి; అప్పుడప్పుడు 1-2 ముక్కలు. వేయించిన సెనగలు మంచి ప్రత్యామ్నాయం.

ఉపవాసం (ఏకాదశి, కార్తీక మాసం, శివరాత్రి, రంజాన్)

ఉపవాసం చేసేవాళ్లు చాలామంది. ఇన్సులిన్ లేదా షుగర్ తగ్గించే మాత్రలు వాడేవారికి, ప్లాన్ లేకుండా ఉపవాసం చేస్తే లో షుగర్ రిస్క్ పెరుగుతుందని ADA చెబుతోంది; ఉపవాసం చివరి గంటల్లో రిస్క్ ఎక్కువ.[5][7] ADA సూచన: ఉపవాసానికి ముందే డాక్టర్‌తో రిస్క్ అంచనా వేయించుకుని, మందులను ముందుగానే సరిచేసుకోవాలి.[5] మా కోచ్‌ల సూచనలు (మీ డాక్టర్ ప్లాన్ మొదటి ప్రాధాన్యం):

  • ఉపవాసం మొదలుపెట్టే ముందు డాక్టర్‌కి చెప్పండి.
  • మాత్రలు లేదా ఇన్సులిన్ మీ అంతట మానొద్దు, రెట్టింపు చేయొద్దు.
  • ఉపవాసంలో షుగర్ చెక్ చేసుకోండి. 70 mg/dL లోపు వస్తే, లేదా ఒంట్లో బాగోలేకపోతే, ఉపవాసం ఆపి లో షుగర్‌కి చికిత్స చేయండి (కింద చూడండి).
  • ఉపవాసం విరమించేటప్పుడు ఒకేసారి ఎక్కువ స్వీట్లు తినొద్దు.

మెంతులు, కాకరకాయ: ఏది నిజం?

మెంతులు (fenugreek seeds, పొడి): 10 క్లినికల్ ట్రయల్స్ కలిపి చూసిన మెటా-అనాలిసిస్‌లో ఫాస్టింగ్ షుగర్ సుమారు 17 mg/dL తగ్గింది; ఇందులో డయాబెటిస్ ఉన్నవారు, లేనివారు ఇద్దరూ ఉన్నారు, కాబట్టి ఇది డయాబెటిస్ ఉన్నవారికే వర్తిస్తుందని అనుకోవద్దు; కానీ ట్రయల్స్ చిన్నవి, నాణ్యత మిశ్రమం, మోతాదులు వేరు.[24] హైదరాబాద్ NIMS లో ప్రీడయాబెటిస్ ఉన్న 30-70 ఏళ్ల వారికి రోజుకి 10 గ్రా. చేదు తీసిన మెంతుల పొడి 3 ఏళ్లు ఇచ్చారు. 3 ఏళ్లలో మెంతులు తీసుకున్నవారిలో 23% మందికి, తీసుకోనివారిలో 55% మందికి డయాబెటిస్ వచ్చింది.[25] రుచి బాగోక కొందరు మానేశారు, పాటించడం కూడా తగ్గింది; ఇది ప్రీడయాబెటిస్ అధ్యయనం, డయాబెటిస్ చికిత్స కాదు.[25] ఈ ట్రయల్స్ గింజలు లేదా పొడితో చేశారు; "నానబెట్టిన నీళ్లు" తాగితే అదే ఫలితం వస్తుందని ఈ సోర్సులు చెప్పవు. మెంతులు ఒక అదనపు ఆహారం, మందుకి బదులు కాదు.

కాకరకాయ (bitter gourd): 2012 నాటి కోక్రేన్ రివ్యూ (4 ట్రయల్స్, 479 మంది; ఆ తర్వాత కొత్త ట్రయల్స్ వచ్చి ఉండవచ్చు) కాకరకాయ తయారీలకీ ప్లసీబోకీ మధ్య షుగర్ కంట్రోల్‌లో గణనీయమైన తేడా చూపలేదు.[26] కూరగా తినొచ్చు; జ్యూస్‌ని చికిత్సగా వాడటానికి ఆధారం సరిపోదు.[26]

మందులతో జాగ్రత్త: మెంతులు, కాకరకాయ జ్యూస్ షుగర్‌ని మరింత తగ్గించే అవకాశం ఉంది కాబట్టి, షుగర్ మందులతో కలిపితే లో షుగర్ రావచ్చు; ఇది మా కోచ్‌ల జాగ్రత్త సూచన, సోర్సుల్లో కొలిచిన లెక్క కాదు. గర్భంలో మెంతుల పొడి మోతాదులు సురక్షితమని మా సోర్సులు చెప్పవు. మొదలుపెట్టే ముందు డాక్టర్‌ని అడగండి.

తగ్గించాల్సినవి (పూర్తిగా నిషేధం కాదు):

  • చక్కెర, తేనె, బెల్లం[4]
  • మైదా (refined flour) తో చేసినవి[4]
  • ఒకసారి వేయించిన నూనె మళ్లీ మళ్లీ వాడటం; వేయించడం కంటే ఆవిరి, ప్రెషర్ కుక్కర్ వంట మంచిది[4][13]
  • ఉప్పు ఎక్కువ ఉండే ఊరగాయలు, అప్పడాలు[13]
  • మద్యం: తీసుకుంటే లిమిట్‌లో ఉంచాలి; ఆలస్యంగా లో షుగర్ వచ్చే రిస్క్ ఉంది, తిన్న తర్వాత షుగర్ చెక్ చేయాలి[5]

"డయాబెటిస్ రివర్సల్ డైట్" నిజమేనా?

యూట్యూబ్‌లో "రివర్సల్" వీడియోలు చాలా ఉన్నాయి. నిపుణులు వాడే మాట "రెమిషన్" (remission); "క్యూర్" అనే మాట వాడొద్దని, "రివర్సల్"ని రెమిషన్‌తో సమానం చేయొద్దని ADA/EASD కన్సెన్సస్ చెబుతోంది.[9] రెమిషన్ అంటే: షుగర్ తగ్గించే మందులు ఆపిన తర్వాత కనీసం 3 నెలలు HbA1c 6.5% కంటే తక్కువగా ఉండటం.[9]

DiRECT ట్రయల్ (UK): 49 ప్రైమరీ కేర్ క్లినిక్‌ల నుంచి 306 మంది పాల్గొన్నారు. వీరంతా 20-65 ఏళ్ల వయసు, టైప్ 2 డయాబెటిస్ నిర్ధారణ అయి 6 ఏళ్లలోపు, BMI 27-45, ఇన్సులిన్ వాడనివారు.[10] కాబట్టి చాలా ఏళ్లుగా షుగర్ ఉన్నవారికి, ఇన్సులిన్ వాడేవారికి, BMI తక్కువ ఉన్నవారికి ఇది వర్తిస్తుందని చెప్పలేం. డాక్టర్ల పర్యవేక్షణలో షుగర్, బీపీ మందులు ఆపి, 3-5 నెలలు రోజుకి 825-853 క్యాలరీల ఫార్ములా డైట్ ఇచ్చి, తర్వాత నెమ్మదిగా మామూలు భోజనం మొదలుపెట్టారు.[10] 12 నెలలకి ఈ గ్రూప్‌లో 46% మంది, మామూలు కేర్ గ్రూప్‌లో 4% మంది రెమిషన్‌లో ఉన్నారు; సగటు బరువు తగ్గింది 10.0 కిలోలు vs 1.0 కిలో. బరువు ఎక్కువ తగ్గినవారిలో రెమిషన్ ఎక్కువ: 15 కిలోలు లేదా ఎక్కువ తగ్గినవారిలో 86%, బరువు పెరిగినవారిలో 0%.[10] 24 నెలలకి ఇది 36% vs 3%, అంటే కొందరికి షుగర్ మళ్లీ పెరిగింది.[11] ఇది డాక్టర్ల పర్యవేక్షణలో జరిగిన కార్యక్రమం, ఇంట్లో సొంతంగా చేసే డైట్ కాదు.

తక్కువ కార్బ్ డైట్లు: ఒక మెటా-అనాలిసిస్ (23 ట్రయల్స్, 1,357 మంది) రెమిషన్‌కి చాలా వదులుగా నిర్వచనం వాడింది: HbA1c 6.5% లోపు, మందులు వాడుతున్నా సరే. ఆ నిర్వచనంతో 8 ట్రయల్స్‌లో 6 నెలలకి తక్కువ కార్బ్ డైట్‌లో 57%, ఇతర డైట్లలో 31% రెమిషన్ కనిపించింది. మందులు ఆపిన తర్వాత చూస్తే తేడా చిన్నది, గణనీయం కాదు; ఇన్సులిన్ వాడేవారు ఉన్న ట్రయల్స్‌లో రెమిషన్ బాగా తగ్గింది. 12 నెలలకి డేటా తక్కువ, ప్రయోజనం చిన్నదిగా లేదా లేనట్టుగా ఉంది.[12] అంటే 6 నెలల లాభం ఎక్కువ కాలం నిలుస్తుందని ఈ సోర్స్ చెప్పలేదు.

చాలా తక్కువ కార్బ్ లేదా చాలా తక్కువ క్యాలరీల డైట్లు డాక్టర్ పర్యవేక్షణలోనే. ఇన్సులిన్ లేదా gliclazide, glimepiride లాంటి మాత్రలు వాడుతుంటే లో షుగర్ రావచ్చు;[29] మందులు సరిచేయాల్సి రావచ్చని మా కోచ్‌ల జాగ్రత్త సూచన.

SGLT2 మాత్రలు వాడుతున్నారా? Dapagliflozin, empagliflozin లాంటివి SGLT2 గ్రూప్ మాత్రలు. వీటితో పాటు చాలా తక్కువ కార్బ్ (కీటో) డైట్, ఎక్కువసేపు ఉపవాసం, నీరు తక్కువ తాగడం, ఎక్కువ మద్యం ఉంటే కీటోఆసిడోసిస్ (DKA) రిస్క్ పెరుగుతుందని ADA చెబుతోంది; ఇలాంటి వారికి కీటో డైట్ వద్దని సూచిస్తోంది.[31][5] DKA వచ్చినవారిలో మూడో వంతు వరకు షుగర్ 200 mg/dL కంటే తక్కువే ఉంటుంది, కాబట్టి షుగర్ సాధారణంగా కనిపించినా వాంతులు, కడుపు నొప్పి, వేగంగా ఊపిరి వస్తే వెంటనే ఎమర్జెన్సీకి వెళ్లండి.[31][30]

అధిక బరువు ఉన్న టైప్ 2 డయాబెటిస్ వాళ్లలో కనీసం 5% బరువు తగ్గితే షుగర్, కొవ్వులు, బీపీకి ప్రయోజనం ఉంటుందని ADA చెబుతోంది.[5] ఎవరికైనా రెమిషన్ వస్తుందని మేం హామీ ఇవ్వలేం.

ఇలా అయితే వెంటనే డాక్టర్‌ను కలవండి

లో షుగర్ (hypoglycaemia)

ఇన్సులిన్, gliclazide, glimepiride లాంటి మందులతో లో షుగర్ రావచ్చు.[29] భోజనం మానేయడం లేదా ఆలస్యం చేయడం రిస్క్‌ని పెంచుతుంది; ఇన్సులిన్ వాడేవారు భోజనం మానొద్దు.[29] లక్షణాలు: ఆకలి, చెమటలు, వణుకు, తల తిరగడం, గుండె వేగంగా కొట్టుకోవడం, చూపు మసకబారడం, అయోమయం.[29]

షుగర్ 70 mg/dL కంటే తక్కువ ఉండి, మీరు మెలకువగా ఉంటే ADA సూచన:[7]

  1. సుమారు 15 గ్రా. త్వరగా పనిచేసే కార్బ్స్ తీసుకోండి; స్వచ్ఛమైన గ్లూకోజ్ మంచిది.
  2. 15 నిమిషాల తర్వాత మళ్లీ చెక్ చేయండి.
  3. ఇంకా తక్కువ ఉంటే మళ్లీ తీసుకోండి.
  4. మొదటిసారి చికిత్సకి కొవ్వు, ప్రోటీన్ ఎక్కువ ఉండే ఆహారం వాడొద్దు.

ఇంట్లో ఏం తీసుకోవాలి? NHS ప్రకారం ఒక చిన్న గ్లాసు పండ్ల రసం లేదా చక్కెర ఉన్న డ్రింక్, లేదా గ్లూకోజ్ మాత్రలు.[29] గ్లూకోజ్ మాత్రల ప్యాకెట్‌లో ఒక్కో మాత్రలో ఎన్ని గ్రాములో రాసి ఉంటుంది, చూసి 15 గ్రా. లెక్క వేయండి. ఇంట్లో మా కోచ్‌లు చెప్పే కొలత: సుమారు 3 చెంచాల చక్కెర నీళ్లలో కలిపి (మీ డాక్టర్‌తో ఈ కొలత ముందే నిర్ధారించుకోండి). మొదటి చికిత్సకి చాక్లెట్, బిస్కెట్లు, లడ్డూ లాంటివి వద్దు: వాటిలో కొవ్వు ఎక్కువ, షుగర్ ఆలస్యంగా పెరుగుతుంది.[7] షుగర్ పెరిగాక భోజనం లేదా స్నాక్ తినండి. ఇన్సులిన్ లేదా gliclazide, glimepiride లాంటివి వాడేవారికి లో షుగర్ మళ్లీ రావచ్చు, కాబట్టి కొంతసేపటి తర్వాత మళ్లీ చెక్ చేయండి, అదే రోజు డాక్టర్‌కి చెప్పండి.

54 mg/dL కంటే తక్కువ అంటే లెవెల్ 2 లో షుగర్.[7]

తీవ్రమైన లో షుగర్ (ఫిట్స్, స్పృహ తప్పడం, మింగలేకపోవడం) ఎమర్జెన్సీ.[29] అలాంటి వ్యక్తి నోట్లో ఏమీ పెట్టొద్దు, తాగించొద్దు (గొంతులోకి పోవచ్చు). పక్కకి తిప్పి పడుకోబెట్టండి (recovery position). గ్లూకాగాన్ (glucagon) డాక్టర్ రాసి ఉంటే, ఎలా ఇవ్వాలో తెలిసినవారు వెంటనే ఇవ్వాలి. ఇలాంటప్పుడు, లేదా వ్యక్తి స్పృహలో లేకపోయినా, కార్బ్ తీసుకోలేకపోయినా, వెంటనే ఎమర్జెన్సీ సర్వీసులకు కాల్ చేయండి.[7] మా సూచన: భారత్‌లో 108 లేదా 112; విదేశాల్లో ఆ దేశపు ఎమర్జెన్సీ నంబర్ (ఈ నంబర్లు మా సలహా, సోర్సులో లేవు). ఇన్సులిన్ వాడేవారి ఇంట్లో గ్లూకాగాన్ ఎక్కడ ఉందో, ఎలా ఇవ్వాలో కుటుంబ సభ్యులందరికీ తెలియాలి.[7]

హై షుగర్ (hyperglycaemia)

హై షుగర్‌తో పాటు వాంతులు లేదా కడుపు నొప్పి, వేగంగా ఊపిరి, మగత, నోటి నుంచి పండ్ల వాసన, అయోమయం, వికారం, గుండె వేగంగా కొట్టుకోవడం, లేదా కీటోన్లు ఎక్కువగా ఉన్నా వెంటనే ఎమర్జెన్సీకి వెళ్ళండి.[30] బాగా దాహం, తరచూ మూత్రం, అలసట, చూపు మసకబారడం, బరువు తగ్గడం ఉంటే డాక్టర్‌ని కలవండి.[30]

ఈ సందర్భాల్లో కూడా డాక్టర్‌ని కలవండి లేదా ముందే మాట్లాడండి

  • డైట్‌లో పెద్ద మార్పు చేసే ముందు, ముఖ్యంగా ఇన్సులిన్ లేదా gliclazide, glimepiride లాంటివి వాడుతుంటే[29]
  • ఉపవాసం (పైన చూడండి) లేదా రంజాన్ రోజా ముందు[5]
  • మెంతుల పొడి, ఏదైనా సప్లిమెంట్ మొదలుపెట్టే ముందు
  • గర్భం లేదా గర్భం ప్లాన్ చేస్తుంటే
  • కిడ్నీ సమస్య ఉంటే: అప్పుడు ప్రోటీన్ మోతాదు డాక్టర్ పర్యవేక్షణలో నిర్ణయిస్తారు[4]
  • కాళ్లలో కొత్త పుండ్లు, తిమ్మిరి; చూపు అకస్మాత్తుగా మారడం; కారణం లేకుండా బరువు తగ్గడం
  • 3 నెలల డైట్ మార్పు తర్వాత కూడా HbA1c టార్గెట్ కంటే ఎక్కువ ఉంటే
  • మీకు రక్తహీనత లేదా తలసీమియా ఉంటే: HbA1c రిజల్ట్ నమ్మదగినదేనా డాక్టర్‌ని అడగండి[6]

Flexcellence కోచ్‌లు ఆహారం, వ్యాయామం ప్లాన్ చేస్తారు. నిర్ధారణ, టెస్టులు, మందులు మీ డాక్టర్ పని.

ఈ వారం మొదలుపెట్టడానికి

  • ప్లేట్‌లో సగం కూరగాయలు, పావు ప్రోటీన్, పావు అన్నం లేదా చిరుధాన్యం.
  • అన్నం కప్పుతో కొలవండి; కూర, పప్పు ముందు తినండి.
  • భోజనం తర్వాత 10 నిమిషాలు నడవండి.
  • గ్లూకోమీటర్ రీడింగ్స్ రాసి, తర్వాతి డాక్టర్ విజిట్‌లో చూపించండి. మందులు మీ అంతట మార్చొద్దు.

తెలుగు ఆహార పదాలు (glossary)

తెలుగుEnglish
అన్నంcooked rice
పప్పు / కంది పప్పు / పెసర పప్పుdal / toor dal / moong dal
ముద్దపప్పుplain mashed dal
పాలకూర పప్పుspinach dal
కూరvegetable curry
పెరుగు / మజ్జిగcurd / buttermilk
పెసరట్టుwhole green gram dosa
జొన్న రొట్టెjowar (sorghum) flatbread
రాగి జావthin finger-millet porridge
రాగి ముద్ద / సంగటిstiff finger-millet ball
కొర్రలు / కొర్రన్నంfoxtail millet / cooked foxtail millet
అల్లం పచ్చడిginger chutney
సెనగలు / గుగ్గిళ్లుchickpeas / boiled chickpeas tempered with spices
పల్లీలుpeanuts
మెంతులుfenugreek seeds
కాకరకాయ / బీరకాయ / దొండకాయbitter gourd / ridge gourd / ivy gourd
చేపల పులుసు / కోడి కూరtamarind fish curry / chicken curry
జామకాయguava
పుల్కాthin oil-free roti
సాంబార్ / ఉప్మాlentil-vegetable stew / savoury semolina or millet porridge
వంకాయ / బెండకాయbrinjal / okra
సకినాలు / బొబ్బట్లు / అరిసెలుcrisp rice-flour snack / sweet stuffed flatbread / jaggery-rice sweet
ఆవకాయ / గోంగూర / ఉలవచారుmango pickle / sorrel-leaf chutney / horse gram soup
మిర్చి బజ్జీ / పునుగులు / బోండాchilli fritter / fried batter balls / fried savoury ball

Flexcellence కోచ్‌లు ఈ చార్ట్‌ని ఎలా మారుస్తారు

పైన ఉన్నది అందరికీ ఒకే నమూనా. మీ ఇంట్లో ఏం వండుతారు, ఎప్పుడు తింటారు, ఏ మందులు వాడుతున్నారు, గ్లూకోమీటర్ ఏం చూపిస్తోంది అన్నది ప్రతి ఒక్కరికీ వేరు. Flexcellence లో ఒక న్యూట్రిషనిస్ట్, ఒక ఫిట్‌నెస్ కోచ్ కలిసి మీ ఆహారం, టైమింగ్, మీ డాక్టర్ సలహాకి తగ్గట్టు చార్ట్‌ని మారుస్తారు, యాప్‌లో మీ ప్లాన్‌ని ఫాలో అవుతూ మార్పులు చేస్తారు.

మీకు ఎన్ని కార్బ్స్ సరిపోతాయో ముందు కార్బ్ ఇంటేక్ కాలిక్యులేటర్లో చూడండి. ఈ చార్ట్‌ని మీ మందులు, మీ టైమింగ్‌కి తగ్గట్టు మార్చుకోవాలా? తెలుగులో ఉచిత 30 నిమిషాల కన్సల్టేషన్ బుక్ చేసుకోండి (WhatsApp లో, భారత కాలమానం ప్రకారం).

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు

షుగర్ ఉన్నవారు అన్నం తినొచ్చా?

తినొచ్చు, కొలిచిన పోర్షన్‌లో: ప్లేట్‌లో పావు వంతు అన్నం లేదా చిరుధాన్యం, మిగతాది కూర, పప్పు. భారతీయ నిపుణుల (RSSDI తో సంబంధం ఉన్నవారి) రివ్యూ నమూనా రోజులో మధ్యాహ్నం ఒక కప్పు అన్నం ఉంది. డయాబెటిస్ లేనివారిపై చేసిన PURE అధ్యయనంలో రోజుకి సుమారు 3 కప్పులు లేదా ఎక్కువ అన్నం తినేవారికి కొత్తగా డయాబెటిస్ వచ్చే రిస్క్ ఎక్కువగా కనిపించింది, దక్షిణాసియాలో మరీ ఎక్కువగా. ఇది పరిశీలనా అధ్యయనం; ఇప్పటికే డయాబెటిస్ ఉన్నవారి షుగర్ కంట్రోల్ గురించి కాదు.

డైట్‌తో షుగర్ పూర్తిగా తగ్గిపోతుందా? (రివర్సల్)

నిపుణులు 'క్యూర్' అనే మాట వాడొద్దని, 'రెమిషన్' (remission) అనాలని చెబుతున్నారు: మందులు ఆపిన తర్వాత కనీసం 3 నెలలు HbA1c 6.5% కంటే తక్కువగా ఉండటం. UK లోని DiRECT ట్రయల్‌లో (20-65 ఏళ్లు, 6 ఏళ్లలోపు నిర్ధారణ, BMI 27-45, ఇన్సులిన్ వాడనివారు) డాక్టర్ల పర్యవేక్షణలో మందులు ఆపి, ఫార్ములా డైట్ ఇచ్చినప్పుడు 12 నెలలకి 46% మంది రెమిషన్‌లో ఉన్నారు, 2 ఏళ్లకి 36%. ఇది అందరికీ వర్తించదు, ఎవరికీ హామీ లేదు. మందులు మీ అంతట మీరు ఆపొద్దు.

రాగి ముద్ద షుగర్‌కి మంచిదేనా?

గట్టి రాగి ముద్ద (సంగటికి దగ్గరి వంటకం) GI ఒక చిన్న భారతీయ అధ్యయనంలో (12 మంది, డయాబెటిస్ లేని వాలంటీర్లు) 98.2, అంటే హై GI. రాగుల సగటు GI 61.1 (మధ్యస్థం). హోల్ గ్రెయిన్ అయినంత మాత్రాన GI తక్కువ కాదు; ఎలా వండారన్నది ముఖ్యం. మా కోచ్‌ల సలహా: ముద్ద చిన్నగా, ఎక్కువ కూర, పప్పుతో తినండి.

షుగర్ ఉన్నవారు ఏ పండ్లు తినొచ్చు?

పండు మొత్తంగా, మితంగా తినొచ్చు; జ్యూస్ వద్దు. మా కోచ్‌ల సూచన: మామిడి, అరటి, ద్రాక్ష, సపోటా, సీతాఫలం లాంటి చాలా తియ్యటి పండ్లు చిన్న ముక్కలు మాత్రమే; జామ, బొప్పాయి, యాపిల్, నారింజ ఒక చిన్న పండు లేదా ఒక కప్పు ముక్కలు. మీ గ్లూకోమీటర్‌తో చూసుకోండి.

మెంతులు (గింజలు, పొడి) షుగర్ తగ్గిస్తాయా?

10 చిన్న ట్రయల్స్ కలిపి చూస్తే (డయాబెటిస్ ఉన్నవారు, లేనివారు ఇద్దరూ) ఫాస్టింగ్ షుగర్ సుమారు 17 mg/dL తగ్గింది, కానీ ట్రయల్స్ నాణ్యత మిశ్రమంగా ఉంది, మోతాదులు వేరు. 'నానబెట్టిన నీళ్లు' గురించి ఈ సోర్సులు చెప్పవు. మెంతులు ఆహారంలో ఒక అదనపు భాగం మాత్రమే, మందుకి బదులు కాదు; మందులతో కలిపితే షుగర్ మరింత తగ్గే అవకాశం ఉందనేది మా కోచ్‌ల జాగ్రత్త సూచన, సోర్సులో కొలిచిన లెక్క కాదు. మొదలుపెట్టే ముందు డాక్టర్‌ని అడగండి.

రోజుకి ఎన్ని కార్బ్స్ తినాలి?

అందరికీ ఒకే నంబర్ లేదు. ICMR-NIN 2024 ప్రకారం ధాన్యాలు రోజు శక్తిలో 45% కి మించకూడదు. ఒక కార్బ్ సర్వింగ్ అంటే సుమారు 15 గ్రా. కార్బ్స్; మా కోచ్‌లు ప్రధాన భోజనానికి సాధారణంగా 3-4 సర్వింగ్‌లతో మొదలుపెడతారు. మీ నంబర్ కోసం Flexcellence కార్బ్ కాలిక్యులేటర్ వాడండి; మందులు వాడుతుంటే మీ డాక్టర్‌తో కలిసి నిర్ణయించండి.

ఉపవాసం చేయొచ్చా?

ఇన్సులిన్ లేదా షుగర్ మాత్రలు వాడేవారికి ప్లాన్ లేకుండా ఉపవాసం చేస్తే లో షుగర్ రిస్క్ ఉంటుంది. ముందే డాక్టర్‌తో మాట్లాడి మందులు సరిచేసుకోండి, మాత్రలు మీ అంతట మానొద్దు, రెట్టింపు చేయొద్దు, షుగర్ చెక్ చేసుకోండి.

సమీక్షించినవారు

Flexcellence కోచ్ ఇంకా సమీక్షించలేదు.

ఆధారాలు

  1. The Lancet Diabetes & Endocrinology (ICMR-INDIAB; Anjana RM et al.). Metabolic non-communicable disease health report of India: the ICMR-INDIAB national cross-sectional study (ICMR-INDIAB-17) (2023).

  2. Nature Medicine (ICMR-INDIAB; Anjana, Sudha et al.). Dietary profiles and associated metabolic risk factors in India from the ICMR-INDIAB survey-21 (2025).

  3. American Diabetes Association (Diabetes Care). White Rice Intake and Incident Diabetes: A Study of 132,373 Participants in 21 Countries (PURE; Bhavadharini B et al.) (2020).

  4. Advances in Therapy (RSSDI-affiliated expert authors). Insights on Medical Nutrition Therapy for Type 2 Diabetes Mellitus: An Indian Perspective (Viswanathan et al.) (2019).

  5. American Diabetes Association (Diabetes Care). 5. Facilitating Positive Health Behaviors and Well-being to Improve Health Outcomes: Standards of Care in Diabetes-2026 (2026).

  6. American Diabetes Association (Diabetes Care). 2. Diagnosis and Classification of Diabetes: Standards of Care in Diabetes-2026 (2026).

  7. American Diabetes Association (Diabetes Care). 6. Glycemic Goals, Hypoglycemia, and Hyperglycemic Crises: Standards of Care in Diabetes-2026 (2026).

  8. Diabetes Care (ADA consensus report; Evert AB et al.). Nutrition Therapy for Adults With Diabetes or Prediabetes: A Consensus Report (2019).

  9. American Diabetes Association / EASD (Diabetes Care; Riddle MC et al.). Consensus Report: Definition and Interpretation of Remission in Type 2 Diabetes (2021).

  10. The Lancet (Lean MEJ et al., DiRECT). Primary care-led weight management for remission of type 2 diabetes (DiRECT): an open-label, cluster-randomised trial (2018).

  11. The Lancet Diabetes & Endocrinology (Lean MEJ et al., DiRECT). Durability of a primary care-led weight-management intervention for remission of type 2 diabetes: 2-year results of the DiRECT open-label, cluster-randomised trial (2019).

  12. BMJ (Goldenberg JZ et al.). Efficacy and safety of low and very low carbohydrate diets for type 2 diabetes remission: systematic review and meta-analysis of published and unpublished randomized trial data (2021).

  13. ICMR-National Institute of Nutrition. Dietary Guidelines for Indians (Revised Edition 2024) (2024).

  14. ICMR-National Institute of Nutrition, Hyderabad. Policy Brief: Promotion of 'My Plate for the Day' and physical activity (2024).

  15. ICMR-National Institute of Nutrition (Longvah T, Ananthan R, Bhaskarachary K, Venkaiah K). Indian Food Composition Tables 2017 (2017).

  16. Current Developments in Nutrition (INDB authors). Development of an Indian Food Composition Database (INDB) (2024).

  17. Journal of Food Science and Technology (ICMR-NIN, Hyderabad). Glycemic carbohydrates, glycemic index, and glycemic load of commonly consumed South Indian breakfast foods (Shakappa, Naik, Sobhana) (2022).

  18. Indian Journal of Medical Research (Shobana et al., Madras Diabetes Research Foundation). Carbohydrate profiling & glycaemic indices of selected traditional Indian foods (2022).

  19. Frontiers in Nutrition (Anitha et al.; authors include ICRISAT researchers). A Systematic Review and Meta-Analysis of the Potential of Millets for Managing and Reducing the Risk of Developing Diabetes Mellitus (2021).

  20. BMJ. Effect of low glycaemic index or load dietary patterns on glycaemic control and cardiometabolic risk factors in diabetes: systematic review and meta-analysis of RCTs (Chiavaroli et al.) (2021).

  21. PLOS Medicine (Reynolds AN, Akerman AP, Mann J). Dietary fibre and whole grains in diabetes management: Systematic review and meta-analyses (2020).

  22. Diabetes Care (Shukla AP et al.). Food Order Has a Significant Impact on Postprandial Glucose and Insulin Levels (2015).

  23. Diabetologia (Reynolds AN et al.). Advice to walk after meals is more effective for lowering postprandial glycaemia in type 2 diabetes mellitus than advice that does not specify timing: a randomised crossover study (2016).

  24. Nutrition Journal (Neelakantan N et al.). Effect of fenugreek (Trigonella foenum-graecum L.) intake on glycemia: a meta-analysis of clinical trials (2014).

  25. Journal of Diabetes & Metabolic Disorders (Gaddam A et al., Nizam's Institute of Medical Sciences, Hyderabad). Role of Fenugreek in the prevention of type 2 diabetes mellitus in prediabetes (2015).

  26. Cochrane Database of Systematic Reviews (Ooi CP et al.). Momordica charantia for type 2 diabetes mellitus (2012).

  27. Asia Pacific Journal of Clinical Nutrition. Effect of cooling of cooked white rice on resistant starch content and glycemic response (Sonia S et al.) (2015).

  28. US Centers for Disease Control and Prevention. Carb Counting to Manage Blood Sugar (2024).

  29. NHS (UK). Low blood sugar (hypoglycaemia) (2023).

  30. NHS (UK). High blood sugar (hyperglycaemia) (2026).

  31. American Diabetes Association (Diabetes Care). 9. Pharmacologic Approaches to Glycemic Treatment: Standards of Care in Diabetes-2026 (2026).